Presiden PAN, Mohamad Sabu mengumumkan parti itu akan mempertaruhkan 13 muka baharu daripada keseluruhan 19 calon pada Pilihan Raya Negeri Johor ke-16. Pengumuman itu memberi gambaran seolah-olah PAN sedang memasuki fasa baharu yang lebih kukuh dan lebih bersedia untuk memperluaskan pengaruhnya.
Angka yang tersedia menceritakan kisah yang berbeza.
Sebelum pembubaran Dewan Undangan Negeri Johor, PAN hanya mempunyai seorang ADUN iaitu di Simpang Jeram. Pada PRN Johor 2022, Pakatan Harapan memenangi 13 kerusi dengan DAP menguasai 10 kerusi, PKR satu kerusi, PAN satu kerusi dan MUDA satu kerusi.
Apabila PAN hanya mempunyai seorang ADUN, siapakah enam atau tujuh "penyandang" yang dirujuk dalam laporan media?
Jika yang dimaksudkan ialah calon lama yang dicalonkan semula, kenyataan tersebut memerlukan penjelasan yang lebih tepat. Jika yang dimaksudkan ialah penyandang kerusi sedia ada, angka itu menimbulkan tanda tanya yang lebih besar.
Keadaan menjadi lebih menarik apabila melihat sejarah agihan kerusi dalam kalangan parti komponen Pakatan Harapan.
Pada PRN Johor 2022, PAN memberi laluan kepada MUDA untuk bertanding di Puteri Wangsa. Menjelang PRN kali ini, kerusi yang sama dikatakan diberikan pula kepada PKR.
Corak ini mengundang perhatian.
Dalam politik, parti yang semakin kuat lazimnya menambah pengaruh. Parti yang semakin berkembang biasanya menuntut lebih banyak ruang. Parti yang memiliki kuasa tawar-menawar yang tinggi akan mempertahankan kawasan strategiknya ketika rundingan berlangsung.
Apa yang berlaku kepada PAN kelihatan bergerak dalam arah yang berbeza.
Kerusi yang ditandingi tidak menunjukkan lonjakan besar. Kawasan yang pernah diberikan ruang juga tidak semestinya kekal di bawah PAN. Kedudukan parti dalam rundingan kerusi pula tidak memperlihatkan peningkatan yang sepadan dengan naratif kekuatan yang sering dipromosikan.
Atas sebab itu, isu sebenar bukan terletak pada 13 muka baharu yang diumumkan.
Isu yang lebih besar ialah kedudukan sebenar PAN dalam struktur kuasa Pakatan Harapan di Johor.
Adakah PAN sedang berkembang sebagai kuasa politik yang semakin berpengaruh, atau sekadar menyesuaikan diri dengan keputusan yang ditentukan oleh parti-parti yang lebih dominan?
Adakah PAN memiliki kuasa tawar-menawar yang semakin kukuh, atau sekadar menerima ruang yang diperuntukkan selepas rundingan dimuktamadkan?
Ukuran kekuatan politik tidak ditentukan oleh jumlah muka baharu yang dipertaruhkan.
Ukuran sebenar ialah sejauh mana sesebuah parti mampu menambah kerusi, mempertahankan kawasan strategik dan memperluaskan pengaruhnya dalam gabungan yang dianggotai.
Sukar mencari contoh parti yang sedang berkembang melalui kaedah melepaskan ruang kepada parti lain secara berterusan.
Sebab itu perhatian utama PRN Johor kali ini bukan sekadar siapa yang menjadi calon PAN.
Perhatian sebenar ialah sama ada PAN sedang meningkat dalam Pakatan Harapan atau semakin bergantung kepada ihsan rakan gabungan untuk terus kekal relevan dalam landskap politik Johor.
