Kenyataan Majlis Setiausaha Pakatan Harapan bertarikh 8 September 2026 kelihatan sarat dengan slogan reformasi, tatakelola dan kedaulatan undang-undang. Namun, di sebalik susunan kata yang indah itu terserlah satu percanggahan besar: PH meminta kebebasan proses kehakiman dihormati tetapi pada masa yang sama cuba menetapkan lebih awal bahawa individu tertentu mesti menjalani keseluruhan hukuman tanpa mengambil kira saluran undang-undang dan proses perlembagaan yang masih tersedia.
Tiada siapa mempertikaikan bahawa rasuah, ketirisan dan salah guna kuasa mesti diperangi habis-habisan. Siasatan wajib dilakukan secara menyeluruh, pendakwaan mesti berasaskan bukti dan mereka yang terbukti bersalah hendaklah dihukum menurut undang-undang.
Prinsip itu, bagaimanapun, mesti dilaksanakan terhadap semua pihak tanpa memilih lawan atau kawan. Agenda antirasuah tidak boleh bertukar menjadi slogan politik yang hanya dilaungkan apabila melibatkan individu tertentu, kemudian menjadi perlahan apabila menyentuh kepentingan sendiri.
PH mendakwa individu yang disabitkan dalam kes rasuah atau salah guna kuasa berprofil tinggi perlu menjalani “sepenuhnya tempoh hukuman” yang ditetapkan mahkamah. Pendirian mutlak ini bukan sahaja terlalu mudah, malah tidak menggambarkan keseluruhan sistem perundangan negara.
Sabitan mahkamah tidak menghapuskan hak seseorang untuk merayu, memohon semakan atau menggunakan proses sah lain yang tersedia. Begitu juga, hukuman yang dijatuhkan mahkamah tidak membatalkan kuasa pengampunan yang diperuntukkan oleh Perlembagaan.
mengurangkan hukuman melalui proses yang ditetapkan. Kuasa ini bukan “jalan belakang”, bukan campur tangan politik dan bukan penolakan terhadap keputusan mahkamah. Ia merupakan sebahagian daripada sistem keadilan serta kerangka Perlembagaan itu sendiri.
Jika PH benar-benar menjunjung Perlembagaan, PH tidak boleh memilih hanya peruntukan yang menguntungkan naratif politiknya. Menghormati keputusan mahkamah dan menghormati proses pengampunan bukan dua prinsip yang bercanggah. Kedua-duanya wujud secara sah dalam sistem yang sama.
Logiknya mudah. Jika pendirian PH ialah setiap individu yang disabitkan kesalahan mesti menjalani keseluruhan hukuman tanpa sebarang pengurangan, maka adakah PH sebenarnya mahu kuasa pengampunan tidak digunakan langsung dalam kes tertentu? Jika demikian, atas asas undang-undang apakah pengecualian tersebut mahu diwujudkan sedangkan Perlembagaan sendiri tidak menyatakan bahawa kuasa berkenaan terhapus hanya kerana sesuatu kes mendapat perhatian besar?
PH juga tidak seharusnya menggunakan titah Yang di-Pertuan Agong supaya kes rasuah disiasat secara menyeluruh sebagai sokongan kepada kesimpulan politiknya. Arahan supaya sesuatu kes disiasat tanpa kompromi tidak sama dengan arahan supaya hak merayu, semakan kehakiman atau proses pengampunan ditutup.
Siasatan ialah proses mencari fakta. Pendakwaan ialah proses membawa pertuduhan. Mahkamah menentukan sabitan dan hukuman. Proses pengampunan pula berjalan menurut Perlembagaan. Setiap satunya mempunyai fungsi tersendiri dan tidak boleh dicampuradukkan semata-mata untuk membina persepsi politik.
Kenyataan PH turut menyebut bahawa proses kehakiman yang sedang berjalan perlu diberikan ruang untuk diselesaikan secara teratur dan bebas. Jika itulah prinsipnya, mengapa PH mengeluarkan kenyataan politik yang seolah-olah menentukan lebih awal keputusan yang patut dicapai?
Kebebasan kehakiman bukan sekadar larangan mencampuri hakim. Ia juga menuntut parti politik berhati-hati daripada mencipta tekanan awam terhadap sesuatu hasil ketika proses undang-undang masih berjalan. Seruan supaya institusi diberikan kebebasan tidak bermakna jika pada masa sama keputusan yang dikehendaki sudah diumumkan kepada masyarakat.
Alasan “keyakinan masyarakat” dan “reputasi antarabangsa” juga tidak boleh dijadikan ukuran utama dalam menentukan nasib undang-undang seseorang.
Mahkamah tidak memutuskan kes berdasarkan sentimen media, tekanan politik atau penilaian negara asing. Mahkamah terikat kepada fakta, bukti dan undang-undang.
Keyakinan terhadap Malaysia tidak dibina dengan menghukum seseorang mengikut tahap kemarahan orang ramai. Keyakinan dibina apabila setiap individu menerima proses yang adil, setiap institusi bebas daripada tekanan politik dan setiap peruntukan Perlembagaan dihormati secara menyeluruh.
Jika PH mahu bercakap tentang prinsip, nyatakan pendirian yang sama terhadap semua pihak. Adakah tuntutan supaya hukuman dijalani sepenuhnya terpakai kepada setiap individu tanpa mengira parti? Adakah PH mahu semua permohonan pengampunan, penangguhan atau pengurangan hukuman ditolak? Jika tidak, mengapa pendirian mutlak itu hanya dilaungkan dalam keadaan tertentu?
Reformasi sebenar bukan menjadikan parti politik sebagai hakim kedua selepas mahkamah. Reformasi sebenar ialah membiarkan SPRM menyiasat, pendakwa raya membuat keputusan berdasarkan bukti, mahkamah mengadili secara bebas dan proses pengampunan dilaksanakan tanpa tekanan politik.
Pendirian yang benar-benar berprinsip cukup jelas: siasat tanpa pilih kasih, dakwa berdasarkan bukti, hormati keputusan mahkamah dan jangan ganggu mana-mana proses sah yang dijamin Perlembagaan.
Memerangi rasuah ialah kewajipan negara. Menghormati keseluruhan Perlembagaan juga kewajipan yang sama penting. Undang-undang tidak hanya menjadi “berdaulat” apabila keputusannya memenuhi kehendak Pakatan Harapan.
