DAP Keluar Kerajaan: Hakikatnya DAP Tidak Pernah Membentuk Kerajaan Negeri Melaka

Esok, tajuk berita mungkin berbunyi "DAP Keluar Kerajaan Melaka."

Bagi pembaca yang hanya melihat tajuk tanpa memahami latar belakang politik negeri itu, gambaran yang terhasil seolah-olah sebuah kerajaan gabungan sedang berpecah dan sebuah parti penting sedang meninggalkan kerajaan yang dibina bersama. Namun politik tidak boleh dinilai hanya melalui tajuk berita. Sebelum menerima naratif bahawa DAP sedang "keluar daripada kerajaan", persoalan yang lebih asas perlu dijawab terlebih dahulu.

Bilakah sebenarnya DAP menjadi parti yang membentuk Kerajaan Negeri Melaka?

Jawapannya mudah, tidak pernah. Hakikat inilah yang membezakan antara persepsi politik dengan fakta yang direkodkan dalam sejarah pilihan raya.

Sejarah politik Melaka tidak bermula selepas pembentukan Kerajaan Perpaduan di peringkat Persekutuan, sebaliknya bermula pada hari rakyat Melaka keluar mengundi dalam Pilihan Raya Negeri. Ketika itu, rakyat tidak memilih sebuah kerajaan BN-DAP atau BN-Pakatan Harapan. Tiada manifesto bersama, tiada pembahagian kerusi dan tiada kempen sebagai satu gabungan. Barisan Nasional dan DAP bertanding sebagai lawan politik. Apabila keputusan diumumkan, Barisan Nasional memperoleh majoriti dua pertiga, sekali gus membentuk Kerajaan Negeri Melaka dengan kekuatannya sendiri. Kerajaan itu lahir daripada mandat rakyat di peti undi, bukannya hasil rundingan politik selepas pilihan raya.

Kekeliruan mula timbul apabila ramai menyamakan pembentukan kerajaan dengan penyertaan dalam pentadbiran kerajaan. Hakikatnya, kedua-duanya ialah perkara yang berbeza. Kerajaan memperoleh legitimasi melalui mandat rakyat, manakala struktur pentadbiran boleh berubah mengikut perkembangan politik selepas kerajaan dibentuk. Dalam konteks Melaka, DAP bukan parti yang membentuk kerajaan negeri. DAP hanya menyertai pentadbiran selepas landskap politik negara berubah susulan pembentukan Kerajaan Perpaduan di Putrajaya. Penyertaan itu merupakan keputusan politik selepas pilihan raya dan tidak mengubah hakikat bahawa mandat asal membentuk kerajaan diberikan kepada Barisan Nasional.

Pembentukan Kerajaan Perpaduan selepas Pilihan Raya Umum Ke-15 memang mengubah corak kerjasama politik di peringkat Persekutuan dan memberi kesan kepada beberapa negeri, termasuk Melaka. Atas semangat kerjasama tersebut, wakil DAP diberikan ruang dalam pentadbiran negeri. Namun penyertaan itu tidak menulis semula keputusan PRN Melaka. Kerajaan Perpaduan boleh mengubah susunan pentadbiran dan hubungan politik tetapi tidak boleh mengubah mandat yang telah diputuskan oleh rakyat melalui pilihan raya negeri.

Atas sebab itu, apabila DAP memilih untuk melepaskan jawatan sebagai Exco, Timbalan Exco, Timbalan Speaker serta beberapa jawatan lain sebagai bantahan terhadap cadangan pindaan Perlembagaan Negeri berkaitan ADUN lantikan, tindakan tersebut sememangnya mengubah komposisi pentadbiran. Namun ia tidak mengubah asas pembentukan Kerajaan Negeri Melaka. DAP tidak sedang keluar daripada sebuah kerajaan yang dibentuk melalui kemenangan bersama BN dalam PRN Melaka. DAP sedang menarik diri daripada pentadbiran yang disertainya selepas kerajaan itu dibentuk. Perbezaan ini mungkin kelihatan kecil, tetapi dari sudut mandat rakyat dan sejarah politik, ia amat besar.

Isu ADUN lantikan yang menjadi punca kepada tindakan DAP juga perlu dilihat dalam kerangka yang tepat. Dalam demokrasi, setiap parti mempunyai hak untuk menyokong atau membantah sesuatu dasar. Perbezaan pendapat terhadap sesuatu pindaan undang-undang adalah perkara biasa dan merupakan sebahagian daripada proses demokrasi. Namun perbezaan dasar tidak mengubah fakta mengenai siapa yang diberikan mandat untuk membentuk kerajaan negeri. Isu dasar dan isu mandat ialah dua perkara yang berbeza dan tidak wajar dicampuradukkan.

Apa yang sedang berlaku sebenarnya bukan sekadar pertikaian mengenai satu dasar tetapi juga pertarungan membentuk persepsi. Dalam politik moden, persepsi sering bergerak lebih pantas daripada fakta. Satu tajuk berita mampu membentuk tanggapan bahawa sebuah kerajaan sedang kehilangan rakan utama, sedangkan kronologi politik menunjukkan perkara yang berbeza. 

 

PRN Melaka berlangsung terlebih dahulu. Barisan Nasional memperoleh majoriti dua pertiga dan membentuk kerajaan negeri. Selepas itu barulah lahir Kerajaan Perpaduan di peringkat Persekutuan, diikuti penyertaan DAP dalam pentadbiran negeri. Hari ini DAP memilih untuk menarik diri daripada pentadbiran tersebut. Susunan peristiwa ini menjelaskan bahawa penyertaan DAP berlaku selepas kerajaan dibentuk, bukannya ketika kerajaan dibentuk.

Perbezaan ini penting kerana demokrasi bergantung kepada kejelasan mengenai sumber legitimasi sesebuah kerajaan. Jika masyarakat mula menyamakan penyertaan dalam pentadbiran dengan pembentukan kerajaan, maka garis pemisah antara mandat rakyat dan keputusan politik selepas pilihan raya akan menjadi kabur. Hakikatnya, kerajaan dibentuk oleh keputusan peti undi, manakala pentadbiran boleh berubah mengikut keperluan dan perkembangan politik semasa.

Jadi, keputusan DAP Melaka untuk menarik diri daripada pentadbiran negeri merupakan hak politik yang boleh dinilai oleh rakyat, namun ia tidak mengubah hakikat bahawa Kerajaan Negeri Melaka dibentuk hasil kemenangan majoriti dua pertiga Barisan Nasional dalam PRN Melaka tanpa gabungan pilihan raya dengan DAP atau Pakatan Harapan.

Penyertaan DAP dalam pentadbiran berlaku kemudian selaras dengan dinamika Kerajaan Perpaduan di peringkat Persekutuan. Oleh itu, apabila DAP memilih untuk berundur hari ini, yang berubah hanyalah komposisi pentadbiran, bukannya mandat rakyat. Sejarah politik tidak ditulis melalui sidang media atau pelantikan jawatan. Sejarah ditulis di peti undi dan di situlah rakyat Melaka memberikan mandat kepada Barisan Nasional untuk membentuk kerajaan negeri. Mandat itu kekal sehingga hari ini, walaupun susunan pentadbiran berubah mengikut perkembangan politik semasa.