Apabila laporan RCI Tabung Haji didedahkan pada 2026, bermulalah perlumbaan untuk menjadi “hero”.
Namun rekod dari 2019 hingga 2026 menunjukkan sejarah yang sebenarnya. Ada yang mendesak sejak awal, ada yang menolak sebelum menyokong dan ada yang menggerakkan keputusan dari parti hingga ke meja Kabinet.
Sebab itu, untuk menentukan siapa menolak dan siapa mendesak Suruhanjaya Siasatan Diraja mengenai Lembaga Tabung Haji, jawapannya tidak boleh dibina daripada kenyataan terbaharu sahaja. Tarikh mesti disusun, pendirian mesti dibandingkan dan setiap dakwaan perlu diletakkan dalam fasanya.
April 2019: Desakan bermula, Mujahid menolak
Pada 8 April 2019, Pemuda UMNO yang diketuai oleh Datuk Dr Asyraf Wajdi Dusuki (ketika itu adalah Ketua Pemuda UMNO Malaysia), mendesak kerajaan segera menubuhkan RCI bagi menyiasat dakwaan salah laku, manipulasi akaun dan pembayaran hibah yang dikatakan tidak mematuhi undang-undang.
Ini merupakan antara desakan awam paling awal yang dapat disahkan dalam rekod semakan. Hujah Pemuda UMNO mudah, jika dakwaan terhadap pengurusan lama begitu serius, sebuah badan bebas mesti menentukan siapa bercakap benar.
Astro Awani menyebut, pada 9 April, PAS melalui presidennya, Tan Sri Abdul Hadi Awang, pula mengulangi saranan supaya penilaian bebas dan menyeluruh dibuat melalui RCI atau Jawatankuasa Kira-kira Wang Negara. PAS mahu laporan Jabatan Audit Negara, SPRM, polis dan Bank Negara diteliti bagi mengembalikan keyakinan pendeposit.
Namun Menteri di Jabatan Perdana Menteri ketika itu, Datuk Seri Dr Mujahid Yusof Rawa, menolak keperluan tersebut.
Kenyataan beliau pada 9 April, yang turut diterbitkan YADIM pada 10 April, menyebut kelemahan TH sudah jelas dan kerajaan sedang melaksanakan pemulihan dengan komitmen RM17.8 bilion. Menurutnya, RCI hanya diperlukan jika terdapat perkara yang tidak jelas atau misteri.
“Jadi apa gunanya ditubuhkan RCI,” katanya.
Ini bukan pendirian yang kabur. Pada April 2019, Mujahid secara terang mengatakan RCI tidak diperlukan.
Julai 2019: Tekanan berpindah ke Dewan Rakyat
Pada 1 Julai 2019, tuntutan itu bergema pula di Parlimen.
Hansard merekodkan Tan Sri Annuar Musa bertanya sama ada kerajaan bersedia menubuhkan RCI bagi menjawab persoalan dan kesangsian mengenai TH. Datuk Seri Dr Shamsul Anuar Nasarah mencelah supaya kerajaan membentuk RCI dan menyiasat isu tersebut secara menyeluruh.
Bekas Pengerusi TH, Datuk Seri Abdul Azeez Abdul Rahim, turut mencabar kerajaan membawa perkara itu kepada PAC atau RCI sambil mempertikaikan jawapan menteri sebagai bersifat politik.
Malaysiakini melaporkan, Mujahid tetap mempertahankan pendiriannya. Beliau dilaporkan berkata keresahan mengenai TH lebih banyak datang daripada pembangkang dan menegaskan SPRM boleh menyiasat pengurusan terdahulu.
“Kalau dah selesai dan kembali stabil, kenapa perlu RCI?”
Maka, rekod 2019 tidak memberikan ruang kepada penafsiran longgar dan Mujahid menolak keperluan RCI sekurang-kurangnya dalam dua episod berasingan.
2020–2021: Dari tuntutan parti ke keputusan Kabinet
Tekanan tidak berhenti selepas 2019. Pemuda UMNO terus membawa tuntutan tersebut, termasuk menyerahkan memorandum kepada kerajaan pada Julai 2020.
Asyraf kemudian menyatakan bahawa penubuhan RCI merupakan antara prasyarat Majlis Kerja Tertinggi UMNO ketika pembentukan kerajaan baharu pada Mac 2020. Pada 2026, Datuk Seri Ismail Sabri Yaakob turut berkata MKT UMNO telah meminta beliau membawa perkara itu ke Kabinet.
Menurut rekod yang dirujuk semula pada 2026, cadangan RCI dibincangkan Jemaah Menteri pada 14 Ogos 2020. Namun keputusan rasmi hanya dibuat pada 14 Julai 2021.
Kabinet bersetuju menubuhkan RCI di bawah Akta Suruhanjaya Siasatan 1950 untuk meneliti dapatan audit perunding bagi tempoh 2014 hingga 2018 serta langkah pemulihan yang dilaksanakan sehingga 2020. Usaha penambahbaikan dan penstrukturan yang masih berjalan tidak termasuk dalam skopnya.
Asyraf menyambut keputusan itu tetapi mahu skop diperluas supaya Pelan Pemulihan TH era Pakatan Harapan turut diperiksa. Datuk Seri Jamil Khir Baharom pula menyifatkan RCI sebagai jalan terbaik untuk menjernihkan tuduhan dan persepsi negatif.
Mujahid berubah: Daripada “tidak perlu” kepada sokongan bersyarat
Selepas keputusan Kabinet, Mujahid menyatakan sokongan kepada RCI, kesediaan memberi keterangan dan keperluan melantik pakar berkelayakan. Beliau juga menuntut proses yang telus, profesional serta bebas daripada agenda politik.
Beliau berkata, “Sejak awal lagi saya menyokong RCI dibuat.”
Namun frasa itu tidak boleh dibaca secara terpisah daripada kenyataannya pada 2019. Rekod terdahulu jelas menunjukkan beliau ketika itu berpendapat RCI tidak diperlukan.
Mujahid berkata beliau beberapa kali membangkitkan pendedahan laporan itu di Dewan Negara sejak 2023 sebelum sekali lagi mendesak nyahklasifikasi penuh pada Julai 2026.
Suruhanjaya akhirnya dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong pada 20 Januari 2022, manakala laporannya diarahkan untuk disiarkan kepada umum pada 29 Julai 2026.
Jadi siapakah pemilik perjuangan RCI?
Pemuda UMNO dan PAS antara pendesak awam terawal. Annuar Musa, Shamsul Anuar dan Abdul Azeez membawa tekanan itu ke Dewan Rakyat. MKT UMNO menolak isu tersebut ke meja kerajaan. Kabinet membincangkan dan akhirnya meluluskan penubuhannya. Mujahid pula bergerak daripada penolakan kepada sokongan bersyarat sebelum menuntut laporannya dibuka.
Jelas, tiada seorang pun boleh memiliki keseluruhan cerita dan boleh mengaku dialah hero isu RCI TH ini.
