Berdasarkan data dalam infografik PRN Negeri Sembilan Ke-16, sebanyak 30 daripada 66 calon yang disenaraikan gagal memperoleh sekurang-kurangnya satu perlapan atau 12.5 peratus daripada jumlah undi sah di kawasan masing-masing.
Ini bermakna kira-kira 45.5 peratus calon bukan sahaja tewas, malah gagal melepasi paras minimum sokongan pengundi.
Namun, angka keseluruhan itu belum menceritakan kisah paling besar.
Bersatu: 23 Daripada 24 Calon Hilang Deposit
Daripada 24 calon Bersatu yang bertanding, 23 orang kehilangan deposit. Kadarnya mencecah kira-kira 95.8 peratus.
Dalam bahasa paling mudah, hanya seorang daripada 24 calon parti itu berjaya memperoleh undi melebihi paras kehilangan deposit. Itu pun tidak semestinya bermaksud calon berkenaan menang, sebaliknya hanya menunjukkan beliau berjaya melepasi ambang minimum 12.5 peratus undi sah.
Lebih mengejutkan, daripada keseluruhan 30 calon yang kehilangan deposit, 23 orang atau hampir 77 peratus datang daripada Bersatu sahaja.
Ini bukan lagi gambaran sebuah parti yang sekadar kalah dalam persaingan sengit. Ia memperlihatkan jurang besar antara jumlah kerusi yang ditandingi dengan kekuatan sebenar parti di lapangan.
Bersatu memasuki gelanggang di 24 kawasan tetapi keputusan kehilangan deposit menunjukkan sebahagian besar pencalonan tersebut tidak disokong oleh asas pengundi yang mencukupi. Kehadiran calon di atas kertas ternyata tidak semestinya mencerminkan kewujudan jentera, penerimaan masyarakat atau pengaruh politik yang sebenar.
Meletakkan calon boleh dilakukan dalam sehari. Membina kepercayaan pengundi memerlukan masa bertahun-tahun.
Keputusan ini turut membawa satu pengajaran penting kepada semua parti politik: kebisingan di media sosial tidak semestinya diterjemahkan menjadi sokongan di peti undi.
Jumlah tontonan, perkongsian, tanda pagar dan komen boleh mencipta persepsi seolah-olah sesebuah parti sedang menikmati gelombang besar. Namun, pilihan raya akhirnya ditentukan oleh pengundi sebenar yang hadir, menerima kertas undi dan membuat pilihan secara sulit.
Apabila 23 daripada 24 calon gagal memperoleh satu perlapan undi sah, ia menunjukkan bahawa kempen digital, serangan politik atau sentimen yang dibina tidak berjaya menembusi sebahagian besar masyarakat di kawasan yang ditandingi.
Ini juga mencadangkan bahawa pengundi Negeri Sembilan membuat pilihan berdasarkan pertimbangan yang lebih praktikal melalui kekuatan calon tempatan, rekod perkhidmatan, keupayaan jentera, keyakinan terhadap parti serta kebarangkalian calon benar-benar mampu membawa suara mereka.
Pengundi mungkin marah terhadap kerajaan atau tidak berpuas hati terhadap sesuatu isu tetapi kemarahan itu tidak semestinya secara automatik menjadi undi kepada mana-mana parti yang menawarkan diri sebagai alternatif.
Pakatan Harapan pula meletakkan calon di kesemua 36 kerusi, tetapi hanya seorang calon kehilangan deposit, bersamaan kira-kira 2.8 peratus.
Angka ini tidak semestinya membuktikan bahawa PH diterima secara menyeluruh atau berjaya memenangi majoriti kerusi. Namun, ia menunjukkan bahawa di 35 daripada 36 kawasan, calonnya masih mempunyai sokongan asas yang mencukupi untuk melepasi paras 12.5 peratus undi sah.
Perbezaan antara PH dan Bersatu sangat ketara.
PH kehilangan deposit di satu daripada 36 kawasan. Bersatu pula kehilangannya di 23 daripada 24 kawasan.
Dalam analisis pilihan raya, perbezaan ini menggambarkan kedalaman organisasi dan keluasan tapak sokongan. Sebuah parti boleh tewas tetapi masih mempunyai undi teras. Sebaliknya, kehilangan deposit secara besar-besaran menunjukkan bahawa parti tersebut belum berjaya membina tapak yang stabil di kebanyakan kawasan yang dimasukinya.
Rakyat menolak calon ‘Bebas’ dan parti hanya untuk naikkan pemimpin
PSM dan Parti Asli masing-masing bertanding satu kerusi dan kedua-duanya kehilangan deposit. Kesemua empat calon Bebas turut menerima nasib sama.
Secara keseluruhan, enam daripada enam calon daripada PSM, Parti Asli dan Bebas kehilangan deposit.
Keputusan ini menunjukkan ruang politik Negeri Sembilan semakin dikuasai oleh parti atau gabungan yang mempunyai organisasi besar, rangkaian akar umbi dan calon yang telah dikenali masyarakat.
Walaupun parti kecil dan calon Bebas mungkin membawa isu yang sah, idea menarik atau suara alternatif, mereka tetap berdepan kesukaran besar untuk meyakinkan pengundi bahawa undi kepada mereka mampu menghasilkan kerajaan atau perwakilan yang berkesan.
Dalam pilihan raya yang semakin bersifat blok lawan blok, pengundi cenderung melakukan pengundian strategik. Mereka memilih calon yang dianggap mempunyai peluang realistik untuk menang, bukannya sekadar calon yang paling lantang atau paling ideal pada pandangan tertentu.
Data kehilangan deposit ini membuktikan bahawa bilangan kerusi yang ditandingi tidak boleh dijadikan ukuran mutlak kekuatan politik.
Bertanding di 24 kerusi boleh memberikan gambaran sebuah parti sedang berkembang. Tetapi apabila 23 calonnya kehilangan deposit, strategi tersebut akhirnya mendedahkan kelemahan yang sebelum itu mungkin terlindung.
Pilihan raya bukan pertandingan siapa paling banyak memasang bendera, menghasilkan video atau mengumumkan calon. Ia adalah ujian sama ada parti mempunyai manusia, struktur, kepercayaan dan hubungan yang hidup di setiap kawasan.
Kehilangan deposit mungkin dilihat sebagai isu kewangan yang kecil. Namun, dari sudut politik, ia adalah keputusan pengundi yang sangat tegas. Ia bermaksud calon gagal meyakinkan sekurang-kurangnya satu daripada lapan pengundi yang membuang undi sah.
Justeru, angka 23 daripada 24 itu bukan sekadar statistik di hujung keputusan pilihan raya.
Ia merupakan bedah siasat terbuka terhadap kekuatan sebenar Bersatu di Negeri Sembilan, parti itu hadir di banyak kawasan, tetapi hampir keseluruhan calonnya gagal membina sokongan minimum.
Kesimpulannya jelas dalam PRN ini, ada pihak yang kalah kerusi tetapi masih mempunyai asas sokongan. Ada pula yang bukan sahaja kalah, malah ditolak sehingga kehilangan deposit.
Dalam politik, kekalahan boleh diperbaiki. Namun, apabila hampir seluruh calon gagal mencapai 12.5 peratus undi, masalahnya bukan lagi sekadar strategi kempen. Masalahnya ialah penerimaan rakyat.
