Gaji sudah dinaikkan, harga minyak sudah diturunkan, namun masih ada urusan kerajaan yang mengambil masa sehingga dua minggu untuk diselesaikan sedangkan sepatutnya mampu dilaksanakan dalam sehari. Keadaan itu mengundang teguran keras Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim, terhadap budaya kerja lembap dalam perkhidmatan awam yang boleh menjejaskan keberkesanan pentadbiran negara.
Ketika menyampaikan amanat pada Perhimpunan Bulanan Kementerian Kewangan di Putrajaya, Anwar mengingatkan penjawat awam supaya meningkatkan kecekapan dan tidak membiarkan kelewatan birokrasi menjejaskan pelaksanaan dasar kerajaan.
Beliau turut menegaskan bahawa ketua jabatan, pengarah dan ketua pengarah perlu melaksanakan tanggungjawab dengan amanah, manakala keberkesanan Belanjawan 2027 tidak seharusnya diukur berdasarkan besarnya peruntukan atau kehebatan pengumuman semata-mata.
Anwar menjelaskan kerajaan telah menyediakan tambahan sekitar RM18 bilion bagi pelarasan gaji penjawat awam, meningkatkan peruntukan Sumbangan Tunai Rahmah (STR) dan Sumbangan Asas Rahmah (SARA) kepada RM15 bilion serta mengekalkan harga petrol RON95 bersubsidi pada RM1.99 seliter.
Menurut beliau, kenaikan gaji merupakan hak penjawat awam selepas tempoh panjang tanpa pelarasan, namun perlu disertai peningkatan produktiviti, usaha membanteras rasuah dan mengelakkan ketirisan.
Bagaimanapun, kelewatan urusan kerajaan tidak wajar diletakkan sepenuhnya di bahu penjawat awam. Kecekapan perkhidmatan turut bergantung kepada keberkesanan sistem yang dibentuk oleh kepimpinan kerajaan, termasuk prosedur pentadbiran, pembahagian bidang kuasa, kecukupan sumber serta penyelarasan antara agensi.
Sebelum menyalahkan penjawat awam atas kelewatan sesuatu urusan, kerajaan juga perlu menilai sejauh mana kelemahan dasar dan sistem pentadbirannya sendiri menyumbang kepada masalah tersebut. Tuntutan meningkatkan prestasi mesti disertai pembaharuan yang memudahkan urusan, menghapuskan kerenah birokrasi dan mempercepat penyampaian perkhidmatan kepada rakyat.
Kenaikan gaji sememangnya wajar disusuli peningkatan mutu kerja. Namun, keberkesanannya perlu diukur melalui petunjuk prestasi yang jelas, tempoh penyelesaian urusan yang munasabah serta akauntabiliti setiap peringkat pengurusan, bukannya sekadar teguran terbuka terhadap kelewatan.
Pada masa sama, sumbangan penjawat awam yang bekerja dengan penuh dedikasi tidak harus diketepikan. Anwar sendiri merakamkan penghargaan kepada pegawai Kementerian Kewangan dan seluruh jentera kerajaan yang bertungkus-lumus menyediakan Belanjawan 2027.
Rakyat akhirnya tidak menilai kecekapan kerajaan berdasarkan berapa kali penjawat awam ditegur atau berapa besar peruntukan diumumkan. Ukuran sebenar ialah seberapa cepat permohonan diproses, bantuan disalurkan, projek disiapkan dan masalah harian mereka diselesaikan.
Dalam soal teguran terhadap anggota perkhidmatan negara, Anwar juga pernah berdepan kontroversi apabila video lama yang mendakwa beliau menggelarkan anggota tentera sebagai “bangang” kembali tular. Bagaimanapun, beliau menafikan dakwaan itu pada 24 Julai 2026 dan menyifatkan rakaman berkenaan sebagai video yang telah dipotong serta disunting.
Kontroversi tersebut menjadi peringatan tentang pentingnya kebijaksanaan berkomunikasi, khususnya apabila menyentuh maruah anggota perkhidmatan awam dan tentera yang selama ini menjadi tonggak pentadbiran serta keselamatan negara. Teguran terhadap kelemahan mereka boleh dibuat apabila berasas, tetapi sumbangan dan pengorbanan yang diberikan juga wajar dihormati.
Perdana Menteri sememangnya berhak menuntut prestasi lebih baik daripada penjawat awam. Namun, rakyat juga mempunyai hak yang sama untuk menilai keberkesanan Perdana Menteri dan kerajaan pimpinannya, termasuk kemampuan memperbaiki kelemahan pentadbiran yang masih berlarutan.
Jika penjawat awam boleh ditegur kerana kerja yang lembap, kepimpinan kerajaan juga mesti bersedia menerima teguran apabila sistem pentadbiran gagal memberikan hasil yang dijanjikan.
Akauntabiliti tidak boleh hanya dituntut daripada orang bawahan, sedangkan mereka yang memegang kuasa menentukan dasar, mengurus pentadbiran dan membuat keputusan terlepas daripada penilaian yang sama.
Kecekapan penjawat awam mencerminkan mutu perkhidmatan kerajaan tetapi keberkesanan seluruh pentadbiran tetap mencerminkan kualiti kepimpinan Perdana Menteri sendiri.
