MELAKA — Barisan Nasional belum mengumumkan siapa rakan kerjasamanya dalam Pilihan Raya Negeri Melaka namun satu perkara semakin jelas. Dalam rundingan ini BN bukan sebagai parti yang terdesak mencari tempat berpaut. Dengan rekod kemenangan 21 daripada 28 kerusi DUN pada PRN 2021, BN ke meja rundingan dengan kekuatan sendiri dan mempunyai kelebihan menentukan formula yang dianggap paling menguntungkan.
Pengerusi BN, Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi mengesahkan bahawa perbincangan telah diadakan dengan Pakatan Harapan dan Perikatan Nasional. Apabila ditanya mengenai tahap kemajuan rundingan itu, beliau menyifatkannya sudah mencapai 9.5 daripada 10. Namun keputusan muktamad hanya akan diumumkan selepas Suruhanjaya Pilihan Raya bermesyuarat pada 7 Oktober bagi menetapkan tarikh penting PRN Melaka.
Angka 9.5 daripada 10 itu bukan kenyataan kecil. Ia memberi gambaran bahawa perbincangan substantif kemungkinan besar sudah diputuskan dan pilihan di atas meja rundingan semakin mengecil. Persoalannya kini bukan lagi sama ada BN akan bekerjasama tetapi dengan siapa, atas syarat apa dan sejauh mana kerjasama itu mampu memberikan nilai tambah tanpa menjejaskan kekuatan sedia ada BN.
Formula politik di Putrajaya tidak semestinya perlu ditiru bulat-bulat ke peringkat negeri. Kerajaan Perpaduan mungkin menjadi asas pentadbiran Persekutuan tetapi pilihan raya negeri mempunyai realiti politik, demografi, kekuatan jentera dan sejarah pertandingan yang tersendiri.
BN juga mempunyai sebab kukuh untuk berhati-hati. Pada PRN Melaka 2021, gabungan itu memenangi 21 kerusi manakala PH memperoleh lima dan PN dua. Keputusan tersebut memberikan BN mandat dominan untuk membentuk kerajaan negeri. Oleh itu, sebarang rundingan baharu tidak boleh dilihat sekadar sebagai usaha mengumpulkan sebanyak mungkin parti dalam satu khemah besar. Nilai sebenar kerjasama mesti diukur melalui kemampuan menambah kerusi kemenangan, mengurangkan pertembungan dan mengukuhkan kerajaan selepas pilihan raya.
Dalam politik pilihan raya, rakan yang terlalu "berkira" juga boleh menjadi liabiliti. Jika pembahagian kerusi dibuat tanpa mengambil kira kekuatan akar umbi, sejarah kawasan dan kemampuan calon, kerjasama yang kelihatan cantik di peringkat kepimpinan boleh menimbulkan masalah di bawah. Sebab itu mandat yang diberikan kepada Pengerusi BN Melaka, Datuk Seri Ab Rauf Yusoh untuk mengendalikan rundingan mempunyai nilai strategik yang besar.
Ab Rauf lebih memahami medan Melaka termasuk kerusi yang menjadi kubu tradisi BN, kawasan yang memerlukan pertahanan lebih agresif dan kawasan yang mungkin memerlukan formula baharu. Dalam keadaan BN mahu mempertahankan 21 kerusi yang dimenangi pada 2021, setiap kerusi yang dirunding bukan sekadar nombor. Ia melibatkan struktur jentera, sentimen akar umbi dan keseimbangan politik selepas pilihan raya.
PAS turut muncul sebagai sebahagian daripada rundingan kerjasama tersebut. Zahid menyatakan BN tidak mempunyai masalah sekiranya PAS memilih menggunakan lambangnya sendiri. Kenyataan itu menunjukkan BN tidak melihat keseragaman lambang sebagai syarat mutlak kepada kerjasama. Apa yang lebih penting ialah sama ada wujud persefahaman pilihan raya yang mampu mengelakkan pertembungan merugikan serta menggerakkan jentera secara efektif.
Pendekatan itu juga memperlihatkan perubahan penting dalam strategi BN. Kerjasama tidak semestinya bermaksud penggabungan identiti. Setiap parti boleh mengekalkan jenama dan kekuatan masing-masing tetapi pada masa sama mencari titik temu dalam pengagihan kerusi dan gerak kerja pilihan raya.
Bagi BN, kelebihan terbesarnya sekarang ialah masa dan leverage. Ia tidak perlu membuat keputusan kerana tekanan luar. Sebaliknya, BN boleh menilai setiap tawaran berdasarkan satu ukuran mudah. Adakah kerjasama itu menambah peluang kemenangan atau mengurangkannya?
PRN Melaka kali ini akhirnya bukan sekadar pertandingan untuk menentukan siapa menjadi kerajaan. Ia juga akan menjadi ujian terhadap siapa sebenarnya mempunyai kuasa menentukan syarat dalam politik gabungan.
Jika keputusan 2021 dijadikan ukuran, BN sudah mempunyai asas yang kukuh. Rakan kerjasama boleh menambah kemenangan tetapi kerjasama yang salah juga boleh menghakis kelebihan yang sudah berada dalam tangan.
Oleh itu, keputusan selepas 7 Oktober nanti akan menjadi lebih daripada sekadar pengumuman rakan politik. Ia akan menunjukkan hala tuju sebenar BN dalam menghadapi PRN Melaka.
BN tidak perlu bertanya siapa mahu menerimanya.
Soalan yang lebih tepat ialah siapa yang mampu menawarkan formula terbaik untuk berdiri bersama BN tanpa mengorbankan kekuatan yang sudah dimilikinya.
