Penangguhan pertimbangan permohonan pengampunan Datuk Seri Mohd Najib Tun Abdul Razak kini membuka satu persoalan yang jauh lebih besar daripada kedudukan seorang bekas Perdana Menteri. Isu yang timbul bukan semata-mata sama ada permohonan itu akan diterima atau sebaliknya, tetapi menyentuh soal ketelusan proses, akauntabiliti institusi dan hak rakyat untuk mengetahui apa sebenarnya yang berlaku dalam suatu perkara yang mempunyai kepentingan awam yang begitu besar.
Setiausaha Agung PAS, Datuk Seri Takiyuddin Hassan, menerusi kenyataan bertarikh 14 September 2026, menuntut kerajaan memberikan penjelasan segera berhubung penangguhan tersebut. Tuntutan itu dibuat susulan Mesyuarat Lembaga Pengampunan Ke-63 bagi Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, Labuan dan Putrajaya yang berlangsung pada 11 September 2026. Menurut kenyataan Bahagian Hal Ehwal Undang-Undang Jabatan Perdana Menteri, mesyuarat berkenaan dipengerusikan oleh Kebawah Duli Yang Maha Mulia Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong XVII, Sultan Ibrahim.
Dalam kenyataan yang sama, dimaklumkan bahawa permohonan pengampunan Najib ditangguhkan untuk dipertimbangkan dalam satu Mesyuarat Lembaga Pengampunan yang lain pada masa akan datang. Di sinilah persoalan yang perlu dijawab bermula. Mengapa permohonan itu ditangguhkan? Adakah terdapat perkara tertentu yang masih perlu diperhalusi, pandangan atau nasihat yang perlu dipertimbangkan, dokumen yang belum lengkap, isu prosedur yang belum diselesaikan atau faktor lain yang menyebabkan permohonan tersebut tidak dapat diputuskan dalam mesyuarat berkenaan?
Takiyuddin berpandangan bahawa sesuatu penangguhan yang berlaku dalam proses sebegini tentu mempunyai latar belakang dan pertimbangan tertentu. Namun pada tahap ini, faktor sebenar yang membawa kepada penangguhan itu belum dijelaskan secara terbuka. Justeru, kerajaan tidak seharusnya membiarkan kekosongan maklumat ini dipenuhi dengan andaian, spekulasi dan pertikaian politik yang akhirnya hanya menambahkan kekeliruan dalam kalangan rakyat.
Pada masa yang sama, tuntutan terhadap penjelasan tidak boleh disalahertikan sebagai cubaan mempertikaikan kedudukan atau kuasa Yang di-Pertuan Agong dalam soal pengampunan. Itu adalah dua perkara yang sama sekali berbeza. Kuasa pengampunan mempunyai kerangka perlembagaan yang tersendiri dan wajib dihormati. Namun apabila proses tersebut turut melibatkan pentadbiran kerajaan, urus setia, perjalanan mesyuarat dan penglibatan institusi awam, adalah munasabah untuk rakyat bertanya bagaimana sesuatu keputusan prosedural seperti penangguhan itu berlaku.
Yang dipersoalkan bukan prerogatif Raja. Yang dituntut ialah kejelasan mengenai proses yang mendahului dan mengiringi penangguhan tersebut. Kerajaan mempunyai tanggungjawab untuk membezakan dengan jelas antara penghormatan terhadap institusi Raja dan tanggungjawab pentadbiran yang tetap perlu dipertanggungjawabkan kepada rakyat. Institusi Raja tidak seharusnya dijadikan benteng untuk mengelakkan persoalan terhadap perkara pentadbiran yang sebenarnya boleh dijelaskan tanpa menjejaskan kedudukan atau kerahsiaan institusi berkenaan.
Dalam isu berprofil tinggi seperti permohonan pengampunan Najib, kekosongan maklumat hanya akan menghasilkan spekulasi. Lebih lama penjelasan ditangguhkan, lebih banyak persoalan akan timbul. Apakah alasan sebenar penangguhan? Adakah penangguhan sedemikian sesuatu yang lazim dari sudut prosedur? Apakah perkara yang masih belum dipenuhi sebelum permohonan itu boleh dipertimbangkan semula? Apakah terdapat isu tertentu yang perlu diselesaikan sebelum ia dibawa kembali ke Mesyuarat Lembaga Pengampunan?
Kerajaan tentunya tidak perlu mendedahkan setiap butiran perbincangan yang dilindungi oleh undang-undang atau kerahsiaan institusi. Namun terdapat perbezaan besar antara menjaga kerahsiaan dan tidak memberikan sebarang penjelasan. Rakyat sekurang-kurangnya berhak mengetahui asas pentadbiran dan konteks yang menyebabkan suatu permohonan berprofil tinggi tidak diputuskan tetapi ditangguhkan ke satu tarikh lain yang belum diumumkan.
Ini bukan tuntutan luar biasa. Ia merupakan sebahagian daripada prinsip akauntabiliti yang sepatutnya menjadi asas kepada sebuah kerajaan yang sentiasa menegaskan komitmen terhadap ketelusan, tatakelola dan integriti institusi. Semakin tinggi kepentingan awam terhadap sesuatu perkara, semakin besar tanggungjawab kerajaan untuk memastikan rakyat tidak dibiarkan bergantung kepada khabar angin, kebocoran maklumat atau tafsiran politik pihak ketiga.
Najib bukan seorang banduan biasa dari sudut kedudukan sejarah dan politik negara. Beliau pernah menjadi Perdana Menteri Malaysia dan setiap perkembangan berkaitan proses perundangan serta pengampunan membabitkan beliau sentiasa mendapat perhatian nasional. Apa sahaja yang berlaku dalam proses ini pasti memberi kesan terhadap persepsi masyarakat terhadap sistem keadilan, institusi kerajaan dan perjalanan kerangka perlembagaan negara.
Lebih penting, kerajaan sendiri telah mengesahkan bahawa permohonan tersebut bukan ditolak, sebaliknya ditangguhkan untuk dipertimbangkan dalam satu mesyuarat yang akan datang. Perbezaan antara “ditolak” dengan “ditangguhkan” bukan sekadar permainan istilah. Penangguhan bermaksud proses itu belum selesai. Dan apabila proses belum selesai, adalah wajar untuk rakyat bertanya apakah perkara yang masih belum diselesaikan dan apakah yang perlu berlaku sebelum permohonan berkenaan boleh dipertimbangkan semula.
Atas sebab itulah tuntutan PAS pada akhirnya cukup mudah dan munasabah. Kerajaan perlu menjelaskan perkara ini secara rasmi dan bertanggungjawab. Penjelasan tersebut tidak seharusnya datang melalui kebocoran, spekulasi politik atau tafsiran pihak ketiga yang tidak mempunyai autoriti terhadap proses berkenaan. Ia sewajarnya datang daripada pihak yang mempunyai tanggungjawab pentadbiran terhadap perjalanan Lembaga Pengampunan dan mampu memberikan penjelasan setakat yang dibenarkan oleh undang-undang.
Semakin cepat penjelasan diberikan, semakin cepat spekulasi dapat dihentikan. Dalam isu sebesar ini, ketelusan tidak melemahkan institusi. Sebaliknya, ketelusan membantu melindungi kredibiliti institusi daripada terus diperalatkan melalui pelbagai tafsiran politik yang tidak berpenghujung. Kerahsiaan yang sah perlu dihormati, tetapi kerahsiaan tidak seharusnya dijadikan alasan untuk mengelakkan penjelasan terhadap perkara yang boleh dan patut dijelaskan kepada masyarakat.
Persoalannya kini sangat mudah. Mengapa permohonan pengampunan Datuk Seri Najib Razak ditangguhkan, apakah faktor yang menyebabkan penangguhan tersebut, dan apakah proses seterusnya selepas ini? Rakyat tidak meminta untuk mengambil alih kuasa mana-mana institusi. Rakyat hanya meminta kerajaan melakukan sesuatu yang sangat asas dalam sebuah sistem yang mendakwa menjunjung ketelusan dan akauntabiliti.
Berikan penjelasan.
